Dierenleed in Portugal aangepakt?

  • Dierenleed in Portugal aangepakt?
  • Dierenleed in Portugal aangepakt?

De schrijnende omstandigheden in overvolle dierenasiels en slachthuizen in Portugal zijn alarmerend en het stierenvechten blijft een gevecht tegen een gewenste mentaliteitsverandering.
Dierenleed staat sinds de komst van politieke partij PAN (People-Animals-Nature), pas echt op de politieke agenda. Ik sprak met PAN (regio Porto), bezocht een kennel en ging in gesprek met twee dierenactivisten. Ook de Partij voor de Dieren licht de situatie in Nederland toe over deze onderwerpen. Samen hebben ze allemaal hetzelfde voor ogen: dieren helpen aan een beter bestaan en het aanpakken van misstanden.

De zorgelijke situaties over het dierenwelzijn die dagelijks in de media komen, bracht ik ter sprake bij degenen die een stem zijn voor de dieren. De medewerkers van de kennel spraken over de toename aan gedumpte honden, de dierenactivisten over de schrijnende situaties van dieren die zij aan de kaak stellen en PAN en hun Nederlandse zusterpartij (PvdD) over de ontwikkelingen en te maken stappen om de dieren een beter leven te geven.

Honden gedumpt als oude mobieltjes
Opvallend in Portugal zijn de vele honden die uitsluitend in de tuin of bedrijfsterreinen als waakhond dienen, vaak ook nog (te strak) aan een ketting vastgebonden. Of ze het leven buiten die paar meter ketting of terrein zien en ook écht aandacht en liefde krijgen, is in twijfel te trekken door de condities waarin ze vaak worden aangetroffen.
Onder meestal erbarmelijke omstandigheden slijten vele gedumpte dieren hun leven in een te volle opvang die wederom niet verder gaat dan tralies of een ketting. Van de regen in de drup dus.
Dagelijks worden honden op straat gedumpt als een mobieltje die aan vervanging toe is, zo legde een medewerker uit van een kennel in Noord Portugal. Deze opvang waar in dit geval de medewerkers hun werk zichtbaar met toewijding doen, herbergt op het moment van bezoek 240 gedumpte honden.  Een uitgebreid verslag over dit bezoek lees je hier.

PAN heeft kunnen realiseren dat mishandeling van huisdieren tegenwoordig een strafbaar feit is. Eigenaren kunnen boetes verwachten die flink kunnen oplopen en ze riskeren zelfs gevangenisstraf. GNR (Guarda Nacional Republicana) speelt hier een rol in en burgers kunnen hier misstanden melden. De medewerkers van de opvang verwachten dat dit zal helpen bij het terugdringen van het aantal straatdieren; dat men beter nadenkt voor ze besluiten een dier in huis te nemen en weten dat ze verantwoordelijk zijn voor het goed zorgen voor hun huisdier.

Chippen huisdier vanaf oktober 2019 in Portugal verplicht
Met de huidige, verplichte chipregistratie die door dierenartsen gedaan moeten worden, zijn huisdiereigenaren ook makkelijker te achterhalen. Maar dat is niet alles: vanaf 28 oktober 2019 moeten alle eigenaren van katten, honden en fretten hun dier laten chippen. De periode waarin dit gedaan moet zijn, hangt af van het diersoort en de leeftijd. De chipregistraties worden uitgevoerd in een vrij nieuwe database: SIAC. Deze uniforme database met vereenvoudigde identificatie van huisdieren op één platform is beschikbaar voor iedereen, van dierenartsen tot huisdiereigenaren. Het verplicht laten chippen zal helpen voorkomen dat dieren worden gedumpt en zorgt ervoor dat gevonden of verloren huisdieren herenigd kunnen worden met hun eigenaar.

Gemeenten hebben budget voor neutraliseren straatdieren niet aangenomen
Sinds ongeveer een jaar mogen gezonde straatdieren geen euthanasie meer krijgen. In plaats daarvan konden gemeentes een fonds aanvragen om straatdieren te castreren. Veel van de gemeenten hebben daar echter geen gebruik van gemaakt. Waarom de overheid hen de keuze gaf en niet de verplichting om neutralisatie door te voeren is de vraag en misschien een les voor hen om te leren voor de toekomst.
Daarnaast lijkt het erg onduidelijk in hoeverre zij inspecties inzetten om streng toe te zien op het welzijn van de dieren en het naleven van de wetgeving in de asiels.
Duidelijk is dat er een mentaliteitsverandering nodig is bij gemeenten en voormalige asielen. Hier heeft Portugal nog een inhaalslag in te maken, erkennen Paul Summers en Jorge Ribeiro van PAN.
Voorheen werden medewerkers van gemeentes die niet functioneerden overgeplaatst naar asielen, zonder training en zonder affiniteit met dieren te hebben. Na de nieuwe wetgeving die zegt dat gezonde dieren niet afgemaakt mogen worden, verdwijnt langzaamaan het personeel met de oude mindset uit de asielen. Ook dit zal tijd kosten voor dit geheel positief is veranderd.

278 gemeenten, 278 verschillende beleidsvormen
De slechte reputatie die veel Portugese asielen lijken te hebben, leeft nog. Nare verhalen over misstanden aldaar bereiken de (social) media. Van een doodzieke hond die na een paar dagen sterft omdat er geen dierenarts werd ingeschakeld tot hondengevechten met dodelijk gevolg waarbij niet werd ingegrepen. Dan een asiel die mensen niet toelaat om er een kijkje te nemen voor adoptie, maar het dier naar de nieuwe eigenaar brengen. Dit geeft de indruk dat de opvang iets niet wil laten zien en er iets niet deugd, dit in tegenstelling tot de opvang die ik bezocht en waar men met hart en ziel werkt.
PAN merkt op dat er tegenwoordig samenwerking wordt gezocht tussen gemeenten en non-profit NGO´s om zo de populatie van de straatdieren terug te dringen. PAN heeft hier een rol in om dit te realiseren. Het beleid omtrent straatdieren en asielen wordt per gemeente vastgesteld en niet landelijk, dit betekent 278 gemeentes met 278 verschillende beleidsvormen. De één heeft een dierenambulance, bij de ander moet je de speciale politieafdeling (GNR of SEPNA) bellen wanneer je een hulpbehoevend dier vindt. Zij worstelen met personeelsbezetting (vooral in de weekenden) en kunnen alleen het dier ophalen en naar een opvang brengen als zij er tijd voor hebben. Men is hierdoor ook heel afhankelijk van de burger die een dier in nood wil helpen. PAN streeft naar een nationaal geregeld, eenduidig beleid in de toekomst.

Geen geld om aangereden dier te redden
Aangezien de maandlasten voor veel Portugezen vaak dichtbij hun inkomsten liggen, zijn ze hierdoor vaak niet in staat om een gewond dier te redden van straat. De dierenartskosten kunnen ze niet betalen dus laten ze het dier liggen. Vrijwilligers zijn ook moeilijk te vinden omdat men de fulltime inkomsten hard nodig heeft. Het minimum inkomen van € 620,00 per maand staat niet in verhouding met andere EU-landen die gelijkwaardige maandlasten kennen. PAN zegt de sociale cohesie binnen de EU te willen bevorderen. Zo probeert de partij te bewerkstelligen dat mensen met een laag inkomen minder hoeven te betalen bij een dierenarts. Op nationaal niveau wil PAN de belasting voor dierenartsbezoeken en dierenvoeding die nu op 23% staat, verlagen. “Dit hoge percentage slaat nergens op”.

Vastgeketend in slachthuizen
Steeds meer gaan mensen de straat op in Portugal om actie te voeren tegen dierenleed. Een aantal van hen gaan bij slachthuizen naar binnen en ketenen zich daar vast. Activisten Marisa en Carla van Porto Animal Save doen dit met als doel de misstanden in de media te krijgen. Ze nemen consumenten niks kwalijk, wel het systeem die dierenleed gedoogd en die willen zij verslaan door misstanden openbaar te maken. “We kunnen mensen niet veranderen, maar hen wel voorlichten en bewust maken over wat er in de praktijk gebeurt door dit via media-aandacht in beeld te krijgen”. Marisa kwam eerder als activist op voor mensenrechten, maar wilde ook een stem zijn voor de dieren. Ze had plannen om hiervoor naar het buitenland te gaan, want in Portugal was er geen beweging te vinden die zich inzette voor de dieren. Tot ze stuitte op een event in Braga waar ze aan deelnam. Sindsdien werd zij onderdeel van het team en is zij degene die vandaag de dag de meeste events in Noord-Portugal organiseert om voor de dieren op te komen. Slachthuizen ingaan waar angst, pijn en verdriet heerst bij de dieren, is geen pretje. Toch weten de vrouwen zich staande te houden als ze er zijn: “Wanneer je in hun ogen kijkt, vergeet je op dat moment je eigen emoties”. En dat is waar ze het voor doen: de dieren die hun stem nodig hebben.
Dat het voorstel van PAN om bewakingscamera´s in slachthuizen te verplichten van tafel is geveegd, verbaasd hun niks. “Ze weten wat daar gebeurt dus ze willen geen camera´s die dit blootleggen”.
Ook wil PAN de lange ritten van veevervoer stoppen door een maximaal aantal uren in te stellen met daarbij gestelde voorwaarden. Ook dit voorstel is niet goedgekeurd. PAN ziet dit niet als verlies maar als een begin waarbij ze terug zullen blijven komen op deze punten.

´Wanneer je in hun ogen kijkt, vergeet je op dat moment je eigen emoties´

Impact op het milieu door levensstijl en het (geen) vlees eten
Porto Animal Save en PAN zoeken elkaar regelmatig op in de samenwerking en zien het bewerkstelligen van een mentaliteitsverandering bij mensen als belangrijk doel. “Sommigen houden echt van dieren en geloven oprecht dat zij er goed voor zijn maar weten niet hoe ze er écht goed voor moeten zorgen”, zegt Marisa die een studie gevolgd heeft over het gedrag van dieren. De nieuwe generatie goede voorlichting geven, heeft volgens haar alleen kans van slagen als de ouders hierbij betrokken worden. Een kind kan thuiskomen met het idee minder vlees te willen eten, maar als ouders hier niet achter staan, heeft dat geen kans van slagen. Marisa merkt dat juist de oudere generatie meer open staat voor gesprekken over dierenwelzijn en leefwijzen dan jongeren. “Wanneer je jong bent heb je veel troep in je hoofd en wil je indruk maken. Als je oud bent, kan het je niet meer schelen wat anderen van je vinden en wordt je gezondheid belangrijker. Zij zijn misschien degenen die begrijpen waarom een verandering nodig is”, legt Marisa uit. Hier voegt ze aan toe dat de oudere generaties hooguit één keer per week vlees aten omdat het een luxeproduct was. Ze is er ook van overtuigd dat iedereen veel meer impact heeft op zijn omgeving dan men denkt. Carla werd bijvoorbeeld vegetariër vanwege haar dochter. Na het zien van een YouTube-video wilde haar dochter geen vlees meer eten. “De pijn die ik in de ogen van mijn dochter zag, was zo groot dat ik de video niet wilde zien en maakte dat ik ook wilde stoppen met het eten van vlees”. Marisa is de enige veganist in de familie en tenminste drie familieleden bekenden dat ze zich er slecht onder voelen dat ze vlees eten. Naar haar mening is het altijd goed om een gesprek te hebben met vrienden en familie die ervoor openstaan.

Gaat PAN meer bereiken voor de dieren?
De komst van PAN zorgde voor wat opschudding in de Portugese politiek. Voor het eerst in de geschiedenis kwamen er agendapunten op tafel die nooit eerder aan de orde zijn gekomen en waar andere politieke partijen zich niet mee bezig hielden. Dit omdat deze uitsluitend keken naar het welzijn van de mens, terwijl PAN naar een planeetbrede visie kijkt middels hun ecocentrische benadering: ´Het welzijn van mensen bevorderen en hierdoor ook het milieu en het dierenwelzijn´.
Zo werd het stierenvechten onderwerp van discussie. De overheid heeft hierin zijn financiële belangen. PAN pleitte om de VAT te verhogen voor stierenvechten. De stierenvechters hoeven namelijk minder belasting te betalen omdat het valt onder ´culturele shows´. “Ze zouden meer belasting moeten betalen zoals iedere andere werkende burger”, vindt PAN. Door dit onderwerp op de agenda te zetten met als uiteindelijk doel het stierenvechten een halt toe te roepen, is een eerste stap. Ze willen nationale en lokale politici dwingen om lokale arena´s niet langer te sponsoren. Een probleem is het geld dat gestopt wordt in landbouw: “Indirect gaat het geld naar stierenfokkers”.
Met één afgevaardigde van PAN heeft de partij al veel werk verzet en successen geboekt naast de al genoemde. De positie van dieren is veranderd in de wet: geen ´ding´ meer maar ´wezen´. Publiekelijke ruimtes dienen nu ook vegetarische opties aan te bieden. Denk hierbij aan scholen, ziekenhuizen en gevangenissen. Het bewustzijn is aan het stijgen, bemerken Paul en Jorge. Met inmiddels vier vertegenwoordigers na de verkiezingen in 2019, zou PAN nu nog meer moeten kunnen bereiken voor Portugal en al zijn inwoners.

“Nederlandse inspecties op dierenwelzijn een tandeloze organisatie”
PAN en de allereerste Partij voor de Dieren in Nederland wisselen regelmatig kennis en ervaringen uit en laten elkaar inspireren. In september vond er nog een congres plaats in Porto waarbij alle Partijen voor de Dieren van over de hele wereld bijeenkwamen.
Partij voor de Dieren gaf schriftelijk toelichting over wat er in Nederland te verbeteren valt over betreffende onderwerpen en over de samenwerking met PAN:
“We delen een planeetbredevisie, het streven naar een eerlijke verdeling van wat de aarde te bieden heeft en de ambitie om deze aarde leefbaar te houden voor álle inwoners.
Ook in Nederland wordt wat betreft dierenwelzijn nog altijd vaak naar provincie of gemeente gewezen. De landelijke overheidsorganisatie die gaat over de inspecties op dierenwelzijn, de NVWA, is door jarenlange bezuinigingen een tandeloze organisatie geworden. Voor het toezicht op dierenwelzijn zet de NVWA in 2019 slechts 8% van het aantal voor toezicht beschikbare uren in! Bovendien is het beleid van decentrale overheden sterk versnipperd. Zo worden zwerfkatten in sommige provincies afgeschoten, en in andere provincies opgevangen. Wij blijven pleiten voor voldoende budget en mensen om de handhaving en toezichtcapaciteit van de NVWA te versterken, en bovendien voor een landelijk jachtverbod op (zwerf)katten.
Na jarenlang aandringen van de PvdD wordt dit najaar een wetswijziging besproken waarmee het eindelijk mogelijk moet worden om dierenmishandelaars een fok- en houdverbod van maximaal 10 jaar op te leggen. Dat is goed nieuws, al blijven wij voor de mogelijkheid pleiten om er levenslang van te maken.
In de Nederlandse Wet dieren wordt de intrinsieke waarde van het dier erkend. De wet laat echter volledig in het midden hoe de erkenning van deze waarde van dieren ingevuld moet worden”.

In ieder land valt er nog een hoop te verzetten aangaande dierenwelzijn. Dat er aandacht voor is en stappen gezet worden, kan hier geconcludeerd worden.

Leave a Comment

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

    Spring naar toolbar